Tek Harita, Birden Fazla Analitik Katman: Vispeahen’de deck.gl ile Yeni Nesil Coğrafi Analiz

Tek harita. Birden fazla analitik katman. Kod yazmadan.

Business Intelligence dünyasında haritalar uzun süre basit bir görevi yerine getirdi: bir lokasyonu göstermek, noktaları işaretlemek, değerleri renklendirmek.

Ancak gerçek analiz ihtiyaçları çoğu zaman bundan daha karmaşık.

Bir bölgenin sınırlarını, müşteri noktalarını, yoğunluğu, hareketleri ve farklı veri ilişkilerini aynı anda görmek isteyebilirsiniz. Üstelik bu görselleştirmenin yalnızca statik bir harita değil, dashboard’un geri kalanıyla etkileşim kuran aktif bir analiz yüzeyi olması gerekir.

Vispeahen’de harita altyapımızı bu ihtiyaç doğrultusunda deck.gl ile genişlettik.

Bizim için önemli olan yalnızca deck.gl kullanmak değil.

Asıl hedef, deck.gl’ın güçlü ve katmanlı görselleştirme yapısını BI kullanıcılarının kod yazmadan kullanabileceği bir analitik deneyime dönüştürmek.

Tek Harita, Birden Fazla Analitik Katman

Vispeahen’de harita artık tek bir veri tipini gösteren bir görsel değil.

Aynı harita üzerinde birden fazla analitik katman birlikte kullanılabiliyor ve her katman ayrı ayrı konfigüre edilebiliyor.

Örneğin tek bir lojistik analizinde:

• Polygon Layer: Dağıtım bölgeleri

• Scatterplot Layer: Depo ve teslimat noktaları

• Heatmap Layer: Sipariş yoğunluğu

• Arc Layer: Depo ve teslimat noktaları arasındaki hareketler

Bu katmanlar aynı anda gösterilebilir.

Bu yaklaşım, klasik “map chart” anlayışını daha ileri taşıyor.

Artık harita yalnızca bir lokasyon göstergesi değil; farklı veri katmanlarının aynı coğrafya üzerinde birlikte analiz edildiği bir yüzey haline geliyor.

Vispeahen’de şu anda aşağıdaki katmanları destekliyoruz:

• Scatterplot

• Arc

• Line

• Polygon

• GeoJSON

• Hexagon

• Heatmap

• Tile

• Vector Tile

Kod Yazmadan deck.gl Gücü

deck.gl, güçlü bir geospatial visualization framework’ü.

Ancak doğrudan kullanıldığında geliştirici odaklı bir yaklaşım gerektirir.

Vispeahen’de ise kullanıcıların:

• SQL yazmasına,

• JavaScript geliştirmesine,

• deck.gl API’sini öğrenmesine,

• Layer class’larını bilmesine

gerek yok.

Kullanıcı ilgili geometri ve metrik kolonlarını seçiyor, görmek istediği yapıyı arayüz üzerinden konfigüre ediyor.

Gerekli sorguyu ise Vispeahen Query Engine otomatik olarak oluşturuyor.

Kullanıcı açısından süreç basit:

Veriyi seç → Geometriyi seç → Metriği seç → Layer’ı tanımla → Analizi oluştur

Teknik ayrıntılar platform tarafından yönetiliyor.

Harita Sadece Veri Göstermez, Dashboard ile Konuşur

Vispeahen’deki haritalar yalnızca sonuç gösteren statik görseller değildir.

Dashboard’daki diğer bileşenlerle çift yönlü etkileşim kurabilir.

Örneğin haritada Ankara seçildiğinde:

• Satış grafikleri Ankara’ya göre filtrelenebilir.

• KPI değerleri yeniden hesaplanabilir.

• Müşteri dağılımı değişebilir.

• Diğer görseller seçilen bölgeye göre güncellenebilir.

Tersi de mümkündür.

Başka bir grafik üzerindeki seçim haritayı filtreleyebilir veya haritadaki katmanları etkileyebilir.

Daha önemlisi, birden fazla layer kullanılan haritalarda layer bazında farklı etkileşimler tanımlanabilir.

Örneğin:

• Polygon seçimi bölgesel KPI’ları güncelleyebilir.

• Scatterplot üzerindeki bir müşteri seçimi müşteri detaylarını açabilir.

• Arc Layer üzerindeki bir bağlantı seçimi hareket analizini tetikleyebilir.

Böylece harita, dashboard’un pasif bir bileşeni olmaktan çıkar ve analizin aktif bir parçasına dönüşür.

Güçlü Haritalar Sadece Frontend Meselesi Değildir

Coğrafi görselleştirmede performans yalnızca browser’ın ne kadar hızlı çizim yaptığıyla ilgili değildir.

Verinin;

• kaynaktan okunması,

• sorgulanması,

• filtrelenmesi,

• aggregate edilmesi,

• taşınması,

• browser’da işlenmesi

de toplam deneyimin önemli parçalarıdır.

Vispeahen bu süreci yalnızca frontend tarafındaki deck.gl performansına bırakmıyor.

Arka planda Vispeahen Query Engine, veriyi görselleştirme ihtiyacına göre hazırlıyor ve gerekli işleme adımlarını yönetiyor.

Mimari genel olarak şöyle düşünülebilir:

Data Source → Vispeahen Query Engine → Processing / Aggregation → deck.gl → Browser

Bu sayede browser’a her zaman ham verinin tamamını taşımak yerine, görselleştirme için gerekli veri hazırlanabiliyor.

Tek Bir Veri Kaynağına Bağlı Değil

Vispeahen Query Engine farklı kurumsal veri kaynaklarıyla çalışabiliyor.

Desteklenen kaynaklar arasında:

• PostgreSQL

• Oracle

• SQL Server

• MySQL

• MariaDB

• BigQuery

• ClickHouse

• Elasticsearch

• OpenSearch

bulunuyor.

Bu sayede coğrafi analiz belirli bir veri tabanına veya belirli bir veri mimarisine bağlı kalmıyor.

Veriniz PostgreSQL’de olabilir.

Oracle üzerinde tutuluyor olabilir.

Yüksek hacimli olay veriniz ClickHouse’ta olabilir.

Konum tabanlı kayıtlarınız Elasticsearch veya OpenSearch üzerinde bulunabilir.

Kullanıcı açısından analiz deneyimi değişmez.

Kullanıcı görmek istediği geometriyi ve metriği seçer; sorgu üretimi ve veri hazırlama sürecini Vispeahen yönetir.

Coğrafi Veri Formatlarıyla Doğrudan Çalışma

Vispeahen farklı coğrafi veri formatlarını doğrudan okuyabilir.

Bunlar arasında:

• Latitude / Longitude

• WKT

• WKB

• GeoJSON

bulunur.

Bu sayede spatial verinin farklı sistemlerde nasıl saklandığı, kullanıcı açısından ek bir geliştirme ihtiyacına dönüşmez.

Veri doğrudan analitik katmana taşınabilir.

DuckDB Nerede Devreye Giriyor?

DuckDB, Vispeahen’in veri işleme mimarisinde kullanılan güçlü analitik motorlardan biridir.

Ancak Vispeahen Query Engine yalnızca DuckDB’den oluşmaz.

Query Engine farklı veri kaynaklarıyla çalışır; DuckDB ise ihtiyaç duyulan processing ve aggregation senaryolarında yüksek performanslı analitik işleme katmanının bir parçası olarak devreye girebilir.

Buradaki amaç kullanıcıyı altyapının teknik detaylarından uzaklaştırmaktır.

Kullanıcı hangi motorun çalıştığını değil, hangi analitik sorunun cevabını görmek istediğini düşünür.

Harita Artık Dashboard’un Arka Planı Değil

IoT, telekom, lojistik, enerji, belediyecilik, perakende, saha operasyonları ve mobilite gibi alanlarda coğrafi boyut verinin merkezinde yer alıyor.

Bu nedenle harita artık yalnızca “Bu değer nerede?” sorusunun cevabı değil.

Aynı zamanda şu soruların da analiz aracı:

• Nerelerde yoğunlaşıyor?

• Hangi bölgeler birbiriyle ilişkili?

• Hareket nereden nereye gerçekleşiyor?

• Bir bölgedeki değişim diğer metrikleri nasıl etkiliyor?

• Farklı veri katmanları aynı coğrafya üzerinde birlikte ne anlatıyor?

Vispeahen’de deck.gl entegrasyonuyla hedeflediğimiz şey tam olarak bu:

Çoklu veri kaynaklarından gelen coğrafi veriyi, kod yazmadan, katmanlı ve etkileşimli bir analitik deneyime dönüştürmek.

Tek Harita. Birden Fazla Analitik Katman. Kod Yazmadan.

deck.gl güçlü bir görselleştirme altyapısı sunuyor.

Vispeahen ise bu gücü veri kaynağı, query engine, aggregation, dashboard etkileşimi ve no-code kullanıcı deneyimiyle bir araya getiriyor.

Sonuç olarak:

Tek harita. Birden fazla analitik katman. Kod yazmadan.