Büyük Veri Hakkında Bilmeniz Gerekenler Nelerdir?

Hayatımızın her alanında yer alan hızla gelişen bilgi sektörü ve yeni nesil dijital dünya ile birlikte, verinin insan hayatı ve iş dünyası üzerindeki önemi daha belirgin hale gelmiştir. Diğer yandan, "Büyük Veri" dijital dünyada en sık duyduğumuz kavramlardan biri olarak karşımıza çıkmaya başlamıştır.​

Teknoloji ürünleriyle ortaya çıkan veri havuzu büyümekte ve anlamlandırılan veriyi etkin bir şekilde kullanmak için yazılımlar farklı şekillerde yapılandırılmaktadır. Bu süreci öngören şirketler, Büyük Veri ve bilişim AR-GE'lerine yatırım yapmaktadır.

Büyük Veri Ne Anlama Geliyor?

Büyük Veri, internette ve veritabanlarında yapılan tüm paylaşımlara verilen ad olarak tanımlanabilir. Bu paylaşımlar, fotoğraf arşivleri, günlük dosyaları (internet aktiviteleri), müşteri/çalışan bilgileri ve finansal belgeler gibi farklı kaynaklardan gelen verileri içermektedir.  Sosyal medya hesapları, arama motorları veya kullanıcının internette yaptığı herhangi bir etkileşim, Büyük Veri kaynakları olarak değerlendirilebilir.​

Büyük Veri, hayal edebileceğimizden daha büyüktür. Üstelik bu büyüklük ivme ile artmaya devam etmektedir. 2022 yılında 2012'den 44 kat daha fazla veri üretileceği tahmin edilmektedir. Bugün, bugüne kadar biriken tüm veriler sadece   %0.5 analiz edilip kullanılmıştır​. Bu, Büyük Veri'nin önümüzdeki yıllar için ne kadar büyük bir potansiyel taşıdığını göstermektedir.

Büyük Veri Yönetim Kolaylığı Sağlar

Büyük Veri; iş operasyonlarında yönetim kolaylığı elde etmekten, gereken iş gücünü azaltmaktan, bütçe kârlılığını artırmaktan ve işlem hızını çok yüksek seviyelere çıkarmak gibi birçok iş sürecinde yardımcı olabilir. Büyük Veri ile hizmet, hizmet veya ürün verimliliğini artırmak mümkündür.   Forbes dergisinde yayınlanan bir makaleye göre, Büyük Veri'nin tam gücünden yararlanan perakende şirketleri, kâr marjlarını %60'a kadar artırabilirler.​

Müşterinin tam olarak ne istediğini bilmek, şirketlere büyük bir kolaylık sağlar. Kişiye özel dijital reklamlar, Büyük Veri kullanımının en önemli örneklerinden biridir.  Ancak, yalnızca şirketler değil, kamu kurumları da Büyük Veri'den büyük kazançlar elde etmektedir. Örneğin, suç ve terörle mücadele birimleri, Büyük Veri'nin gücünden faydalanabilir. Başka bir kullanım olarak, eğitim alanında yapılan analizlerle uygun çözümler üretilebilir.  Ülkemizde, savunma sanayinden sağlık kurumlarına kadar birçok kamu kurumu, yerli ve yabancı yazılım şirketlerinin desteği ile Büyük Veri'nin gücünden faydalanmaktadır.

Büyük Veri doğru işlendiğinde, aslında birçok ihtiyacı karşılayabilecek analizler ortaya çıkar. Örneğin, Genom adı verilen genetik haritamız 2003 yılında çizilmiş ancak bilezikleri sıralamak için yaklaşık 3 milyar çift gerekmektedir.   Yaklaşık 10 yıl aldı. Bugün, Büyük Veri'nin gücü sayesinde, bu sayıdaki DNA'lar sadece bir günde dizilenebilmektedir.​

Sağlık sektöründen bir başka örnek verilebilir; sağlık alanında stratejik kararlar alan bir devlet kurumu, anında bölge, hastalık, ilaç ve doktorların dağılımına erişebilir. Hava Kuvvetleri, tüm araçlarının anlık konumlarına ve durumlarına erişebilir ve geriye dönük bakım geçmişlerini takip edebilir. Eğer bir banka ise, yalnızca kredi vereceği kişinin demografik bilgilerini değil; yemek, tatil veya kültürel aktiviteleri bile analiz edebilir.​

Büyük Veri; finans, sağlık, eğitim, savunma, enerji, imalat, medya, internet, gayrimenkul, gıda, ilaç gibi veri toplayan tüm sektörlerde etkili bir şekilde kullanılabilir.  Mevcut veriler, doğru yorumla hayatın her alanını kolaylaştırmaya hazırdır.

Büyük Veri Bileşenleri

Farklı otoriteler filtrelenmiş verileri Büyük Veri olarak değerlendirse de, bazı yaklaşımlar, bir verinin Büyük Veri olabilmesi için beş temel kriter taşıması gerektiğini belirtmektedir. Bu bileşenler 5V olarak adlandırılan çeşitlilik, hız, veri boyutu, doğrulama ve değer olarak bilinir. Peki, bu kavramlar ne anlama geliyor?​

Çeşitlilik:   Veri birçok kaynaktan elde edilebilme yeteneğine sahiptir. Genel bir yapıya sahip olmayan verinin entegrasyonu, dönüştürülebilir ve doğrulanabilir olması gerekmektedir. Çeşitlilik, bir verinin analiz edilmeye değer olup olmadığını ölçmede önem kazanan bir kriterdir.​

Hız:   Veri hızlı ve sürekli olarak üretilmektedir; Büyük Veri'nin boyutu her geçen gün artmaktadır. Bu veriyi hem yazılımda hem de donanımda kaldırabilmek için, veri gerektiren işlem sayısı ve çeşitliliği aynı oranda artmalıdır.​

Veri Boyutu (Hacim):   Yakın gelecekte, şu anda mevcut olan verinin onlarca katı daha fazla veriye sahip olacağız. Büyük miktarda ve boyutta veri arşivleme, işleme, entegre etme ve depolama gibi süreçlerle nasıl başa çıkılacağını çözmemiz gerekecek.​

Doğrulama:   Büyük Veri'de bulunan verinin "güvenilir" olması aranılan başka bir özelliktir. Bilgi akışına gelen verinin doğru ve kesin olması gereklidir. Bunun için güvenlik ayarlarının sürekli kontrol edilmesi gerekmektedir. Bu süreçte verinin doğru kişilere görünür olmasına veya tamamen gizli kalmasına özen göstermeliyiz.​

Değer:   Veri diğer bileşenleri sağladıktan sonra, üretim ve işleme sürecinde elde edilen sonucun şirkete değer sağlaması çok önemlidir. Bu aslında 5V kriterlerinin en önemlisi olan "değer" bileşenini yapmaktadır.​

Büyük Veri dünyası çok hızlı ve etkili bir şekilde gelişmeye devam etmektedir. Bu ivmeyi lehimize çevirmek bizim elimizde.   BiSoft olarak, iş ortaklarımızın hem kamu hem de özel sektördeki yönetimsel verimliliklerini artıracak yazılımlar üretiyoruz.  Ürettiğimiz projelerle biriken verileri anlamlandırma çalışmalarımıza destek vermeye devam ediyoruz. 

Büyük Veri analizi ile gerçekleştirilen ödüllü Genel Energy iş analitiği projemizi incelemek için   “BiSoft ve Genel Energy Ortaklığı ile Ödüllü Proje”  başlıklı makalemizi okuyabilirsiniz.